وکیل الرعایا

آرش صادقیان

 اصل خبر:  پس از مردم، دولتیان نیز به صرفه جویی مجبور شدند.

 موضوع از چه قرار است؟  برابر بخشنامه معاون اول رییس جمهور ، تمام دستگاه های دولتی به رعایت صرفه جویی، به ویژه مصرف در آب و برق ملزم شدند تا جایی که وزارت راه و ترابری از روشنایی جاده ها و وزارت نیرو از روشنایی معابر تا حد امکان باید بکاهند .

تحلیل موضوع:  نخست، آن سرمای دهشتناک زمستان 86 و کمبود گاز که به تعطیلی ادارات و مدارس و قطع گاز کارخانجات بزرگ صنعتی و تولیدی کشور و حتی قطع مصارف مسکونی و ایضاً مصرف بی رویه آب سدها برای تولید برق (ناشی از اقدام کشور دوست و برادر «ترکمنستان» در قطع واردات گاز به ایران) انجامید و اینک خشک سالی و مضیقه شدید آب و برق. وزارت راه و ترابری که از پرداخت بهای برق تونل های جاده ها معاف بود، حال باید از خیر روشنایی آنها بگذرد و ... در اینکه ایرانیان صرفه جویی در مصرف را به درستی رعایت نمی کنند، تردید نیست اما پرسش این است که دعوت یا وادار کردن مردم به صرفه جویی، چه حدود و ثغوری دارد؟ آیا ساعت کار اصناف را هم می توان -در این وانفسا- کم کرد؟! کمبود درآمد جهت امرار معاش خانواده های کسبه و مغازه داران و نبودن وقت کافی برای مردم جهت مایحتاج خود را چه کسی جبران می کند؟ آیا می توان با تبلیغات نادرست و گمراه کننده، مشتری را به تقابل با مغازه دار -آن هم بر سر لامپ پر مصرف- تحریک و تشویق کرد؟ به یاد داریم که چند سال پیش، با اخطار وزارت بهداشت، صدا و سیما مکلف شد از ادامۀ پخش آگهی تبلیغی کره ای نباتی که مدعی بود قلب را سالم نگه می دارد، جلوگیری کند؛ حال آیا وزارت بازرگانی خود را موظف نمی بیند که از حقوق اتحادیه های صنفی و اعضای آن، حمایت و دولت را به اِعمال درست مقررات و قوانین در زمینه نظام صنفی، راهنمایی کند؟ آیا کار اصناف، فقط پرداختن مالیات و عوارض است؟! مالیات غیر مستقیم که گسترش و افزایش آن، از نشانه های نبود توسعه و پیشرفت در کشورهای دنیا از جمله ایران است، بدان معناست که چون مردم و دولت به یکدیگر بی اعتماد یا کم اعتماد هستند، دولت مالیات را پیش از رسیدن کالا به دست مصرف کننده، روی آن اِعمال و احتساب می کند. از این رو، بهتر است در این باره، وزارت امور اقتصادی و دارایی (سازمان امور مالیاتی کشور)، وزارت نیرو را راهنمایی کند که احتساب هزینه ها در نرخ تمام شدۀ کالا و خدمات، نه تخلف است و نه نامشروع و نه  ...

تکمله: معروف  است که ایران یکی از کشورهای دارای آب و هوای چهار فصل است، اما گویا علاوه بر آن، خصایصی دیگر مانند تورم و گرانی و صرفه جویی نیز «چهار فصل» دارد! به این بهانه، بد نیست یادی کنیم از زنده یاد ادیب الممالک فراهانی که حدود 105 سال پیش، مسمطی 77 مصرعی و بسیار مشهور و نغز و وزین، در وصف اقتدار و مجد و عظمتِ این «مرز پر گهرِ چهار فصل» سروده و در پایان گفته است: «ای واسطه حق، بهر خدا را / زین خاک بگردان، ره طوفان بلا را / بشکاف ز هم سینه این ابر شرر بار.»